انالله و انا الیه راجعون
با کمال تأسف و تأثر، درگذشت همسر مکرمه استاد گرانقدر دکتر علی آقامحمدی، را تسلیت عرض میکنم. از درگاه خداوند متعال برای آن مرحومه مغفرت و رحمت واسعه و برای جناب استاد و خانواده محترم صبر و شکیبایی مسئلت دارم.
ارادتمند:
«حجت بقایی»
شاگرد همیشگی استاد آقامحمدی/
مشاور توسعه فعالیتهای شورای راهبردی مطالبات مردمی/
دبیر کارگروههای صلح و سازش در شمال کشور/
ریاست هستههای فناور شبکه مخترعین
روزنوشتهای مشاور تحقیق و توسعه// بر اساس تازهترین گزارش منتشرشده توسط دانشگاه استنفورد در سپتامبر ۲۰۲۵ (شهریور ۱۴۰۴)، نام آقای دکتر میر سامان صفوی، دانشآموخته دکتری تخصصی مهندسی مواد دانشگاه صنعتی تبریز، در فهرست دو درصد دانشمندان برتر جهان قرار گرفت.
این ارزیابی با استفاده از دادههای پایگاه استنادی اسکوپوس و بر مبنای شاخصهایی مانند تعداد کل مقالات، میزان ارجاعات، مقالات تکنویسنده، جایگاه در رتبهبندی علمی و حوزه تخصصی انجام شده است.
بررسی چالشها و پیامدهای سپردن مسئولیت به افرادی با فرزندان دارای تابعیت یا اقامت در خارج از کشور
فرهنگ توسعه// در سالهای اخیر، یکی از موضوعات داغ در حوزه حکمرانی و اعتماد عمومی، مسئلهی انتصاب یا انتخاب افرادی در مناصب حساس و مدیریتی است که فرزندان یا اعضای درجهیک خانواده آنها تابعیت یا اقامت دائم در کشورهای خارجی دارند. این مسئله، بهویژه در کشورهای در حال توسعه که با چالشهای اقتصادی، فساد و مهاجرت گسترده مواجه اند، اهمیت دوچندان پیدا کرده است. سوال اصلی این است: آیا چنین افرادی باید از مسئولیتهای کلیدی و تصمیم گیر کنار گذاشته شوند؟
[بدنه تحلیلی]
۱. تعارض منافع؛ واقعیت یا سوءظن؟
یکی از جدیترین دلایل مخالفت با حضور این افراد در مسئولیتها، احتمال بروز تعارض منافع است. وقتی فرزندی از یک مسئول در کشور دیگری اقامت یا تابعیت دارد، ممکن است تصمیمگیری آن مسئول ناخودآگاه یا آگاهانه بهنفع منافع کشوری دیگر صورت گیرد.
بهطور مثال، در سیاستگذاریهای اقتصادی، ارزی، یا حتی دیپلماسی خارجی، مسئول ممکن است در نظر داشته باشد که آینده فرزندانش در آن کشور خارجی چگونه تحتتأثیر قرار خواهد گرفت.
۲. مسئلهی اعتماد عمومی:
یکی از پایههای حکمرانی سالم، اعتماد مردم به مسئولان است. وقتی مردم میبینند که فرزندان یک مقام ارشد در کشور دیگری زندگی میکنند و آیندهشان را در آنجا رقم زدهاند، این پرسش بهوجود میآید که آیا خود آن مقام نیز به آینده کشور امیدوار است؟ یا تنها مسئولیت را برای منافع شخصی یا پرستیژ اشغال کرده؟
این دوگانگی در ذهن مردم، میتواند به کاهش مشروعیت اجتماعی و شکاف میان حاکمیت و ملت منجر شود.
۳. الگو بودن مسئولان: در بسیاری از جوامع، بهویژه در ساختارهای جمهوری یا دینی، مسئولان باید الگوی اخلاقی و رفتاری جامعه باشند. اگر یک مسئول کشور از مردم بخواهد به آینده وطن دل ببندند، درحالیکه فرزند خود را در دانشگاههای غربی ثبتنام کرده و برای اقامت یا تابعیت او تلاش کرده، این رفتار متناقض و ریاکارانه به نظر میرسد. مردم از مسئولان انتظار دارند که عمل آنها مطابق با گفتارشان باشد.
۴. محدودسازی یا محرومسازی؟ نقد مخالفان این ایده: در سوی دیگر این بحث، برخی منتقدان معتقدند که نباید تابعیت یا محل اقامت فرزند را بهعنوان ملاک شایستگی یا عدم شایستگی افراد در نظر گرفت. این گروه معتقدند که ممکن است فردی در داخل کشور بسیار متعهد، کاردان و متخصص باشد، ولی بنا به دلایل شخصی یا خانوادگی، فرزندش در خارج تحصیل یا زندگی کند. آیا باید این فرد را صرفاً بهخاطر شرایط فرزندش از خدمت به کشور محروم کرد؟
۵. نگاه تطبیقی؛ سایر کشورها چه کردهاند؟
در برخی کشورها، مانند ایالات متحده، بررسی روابط مالی، تابعیتی و خانوادگی مسئولان یکی از ارکان بررسی امنیت ملی محسوب میشود. در چین نیز، سختگیریهای شدیدی نسبت به مسئولانی که فرزندانشان در غرب زندگی میکنند اعمال شده است. در ایران، مسئله«ژنهای خوب» و فرزندان خارجنشین مسئولان، بارها موجب اعتراضات اجتماعی شده و به نماد فاصله طبقاتی و ریاکاری تبدیل شده است.
[نتیجهگیری] در مجموع، نمیتوان نسخهای واحد و قاطع برای این مسئله پیچیده پیچید، اما آنچه مسلم است، مسئولیت در ساختار حکومتی باید همراه با شفافیت، پاسخگویی و همدلی با مردم باشد. اگر قرار است اعتماد عمومی حفظ شود، مسئولان باید نهتنها از نظر فنی، بلکه از نظر اخلاقی نیز صلاحیت داشته باشند. در این راستا، داشتن فرزند با تابعیت یا اقامت خارجی میتواند یک فاکتور هشداردهنده باشد که نیاز به بررسی بیشتر، شفاف سازی و در برخی موارد، محدودسازی در انتصابها را توجیه میکند.
+فرهنگ توسعه
«بهبود ذخیرهسازی و طول عمر باتریهای اسید-سرب با استفاده از کامپوزیت آئروژل گرافنی بهعنوان ماده افزودنی»طرح پسادکتری آرش قاضی تبار است که با راهنمایی استاد مالک نادری انجام داده است.
روزنوشتهای مشاور تحقیق و توسعه// باتریسازی در ایران مربوط به تولید باتریهای اسید- سرب است و بخش کوچکی از آن به تولید دانش فنی و محدود لیتیم-یون یا دیگر ذخیره سازهای نسل جدید میپردازند.

کاربرد این پژوهش، استفاده از این فناوری در باتریسازیهای داخل کشور برای تولید باتریهایی با دانسیته انرژی بالا و طول عمر بیشتر است. درحال حاضر این باتریها در مرحله تولید در شرکت خصوصی پلاتین ایران قرار دارد که از حامیان این طرح و بهره بردار آن بوده است.
گزارش ویژه// فرهنگ توسعه در گفتگو با حجت بقایی، مشاور تحقیق و توسعه و طراح «دهکده فراسودمند سلامت»، با او درباره طرحی نوآورانه که بیش از ۱۵ سال در پی اجرایش بوده است، به گفتگو نشست. بقایی توضیح داد که این ایده، فراتر از مرزهای ایران، در چند کشور مناسب دیگر نیز مورد توجه قرار گرفته است و اکنون زمان آن فرا رسیده که این الگو به صورت گسترده پیادهسازی شود.
او اشاره کرد که «دهکده فراسودمند سلامت» یک اکوسیستم جامع است که تمامی ابعاد سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و محیطی را در بر میگیرد و به دنبال ایجاد فضایی است که کیفیت زندگی را به طور همهجانبه ارتقا دهد.
به گفته بقایی، این دهکده نه تنها به درمان و پیشگیری بیماریها میپردازد، بلکه با تاکید بر آموزش مستمر، تغذیه سالم، فعالیت بدنی و بهداشت روانی، موجبات افزایش آگاهی و مشارکت اجتماعی را فراهم میآورد.
بقایی درباره اهداف طرح توضیح داد: ایجاد محیطی سالم و امن برای زندگی، ترویج سبک زندگی سالم، تقویت حس مسئولیت پذیری اجتماعی، بهرهگیری از فناوریهای نوین و توسعه زیرساختهای بهداشتی، از جمله مهمترین رویکردهای این دهکده است. او بر این نکته تأکید کرد که موفقیت طرح در گرو مشارکت فعال جامعه و همکاری نهادهای دولتی و خصوصی است.
برای اجرایی شدن این اهداف، برگزاری کارگاههای آموزشی، راهاندازی مراکز مشاوره با محوریت پیشگیری، ایجاد فضاهای سبز و ورزشی، و استفاده هوشمندانه از رسانهها از جمله راهکارهای کلیدی هستند. بقایی باور دارد که این اقدامات میتواند به کاهش هزینههای درمانی، افزایش بهرهوری و بهبود کیفیت زندگی شهروندان منجر شود.
در پایان، بقایی با نگاهی امیدوارانه گفت که تجربه ۱۵ سالهاش در زمینه تحقیق و توسعه و طراحی این مدل، نویدبخش تحقق «دهکده فراسودمند سلامت» به عنوان الگویی موفق برای جامعه امروز است و معتقد است این طرح میتواند نقش مؤثری در مواجهه با چالشهای سلامت و سبک زندگی ناسالم ایفا کند.
+فرهنگ توسعه