یک هفته فعالیت فشرده رسانه‌ای؛ از همکاری فنی تا تولید محتوای خبری در «ایران جان؛ گلستان»

تیوال(گردشگری)، در جریان اجرای برنامه تلویزیونی «ایران جان؛ گلستان»، حجت بقایی به‌عنوان کمک مهندس واحد سیار و در حوزه‌های دستیار فنی، تصویربرداری، امور صدا و امور تأسیسات با این برنامه همکاری داشت.

​

این مأموریت رسانه‌ای به مدت یک هفته به طول انجامید و طی آن، برنامه با شبکه‌های ملی، استانی و برونمرزی سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران در ارتباط و تعامل مستمر قرار داشت.

​

​

در حاشیه این مأموریت، حجت بقایی به‌صورت شخصی و مستقل به تولید گزارشها و انجام تحقیقات میدانی درباره پتانسیلها و ظرفیتهای منطقه پرداخت. نتیجه این فعالیتها، تولید بیش از ۲۰ بسته رسانه‌ای در قالب گزارش، مستند کوتاه و محتوای خبری بود که در اختیار رسانه‌های خبری قرار گرفت و بازتاب‌دهنده توانمندیها و ظرفیتهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی منطقه بود.

​

این همکاری و تولید محتوای رسانه‌ای، نقش مؤثری در معرفی ظرفیتهای منطقه گلستان و تقویت پوشش رسانه‌ای این رویداد تلویزیونی ایفا کرد.

+++

فراخوان شصت‌وچهارمین دوره «جایزه البرز» منتشر شد

روزنوشتهای مشاور تحقیق و توسعه// شصت و چهارمین سال ،«جایزه البرز» با هدف تجلیل از نخبگان علمی ایران برگزار می‌شود. این دوره از «جایزه البرز» فرصتی ویژه برای بزرگداشت دانشمندان، فناوران، طلاب علوم دینی و دانشجویان است و مسیر درخشش بهترین‌های علمی، فرهنگی و پژوهشی کشور را هموار می‌کند.

 ثبت‌نام و ارسال مدارک برای شرکت در«جایزه البرز» از دهم آذرماه ۱۴۰۴ آغاز می‌شود و به مدت یک‌ماه ادامه خواهد داشت.

علاقه‌مندان می‌توانند برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت شیوه‌نامه هر گروه به سامانه «جایزه البرز»

https://alborzprize.ir/

 مراجعه کنند.

ग़ज़ल: “जोरजान, भूलने वाले घर की धूल”

ग़ज़ल: “जोरजान, भूलने वाले घर की धूल”

(होजत बक़ाई)

जोरजान, वह प्राचीन भूमि जहाँ थके हुए हवाएँ भटकती हैं,

धूल में गुम होकर, तुमने खुद को भी भुला दिया है।

तुम्हारी दामन पर कहानियाँ बारिश-सी टपकती रहीं;

उन पुराने निशानियों का अब कोई टुकड़ा नहीं बचा।

तुमने कहा था: “समय बूढ़ा हो गया, और गलियाँ टूट गईं,”

अब कोई भी उन राहों से नहीं गुजरता जहाँ आवाज़ें बहती थीं।

वे लोग जो दिखने में अपने-से लगते हैं—सबसे बेवफ़ा वही,

मानो अँधेरी लहरें जो शांत जल पर ढह पड़ी हों।

एक उम्र भर तुम दिल का ख़ून पीते रहते हो उनकी जुदाइयों से—

उनसे, जो अपने पूर्वजों की मिट्टी से अपनी जड़ें काट लेते हैं।

हे अनुपम नगर, ख़ुदा की क़सम, बे-नसीब वही रहता है

जिसे दुआओं में तुम्हारी याद आ जाए।

कभी फिर तुम्हारे नाम पर फूलों की कलियाँ खिल उठें;

और ये ‘क्यों’ भी हवा संग उड़ जाएँ, कि फिर न लौटें।

होजत बक़ाई — जोरजान (गोनबद-ए कावूस), आज़र 1404

غزل جرجان، خاک فراموشخانه

غزلِ: "جرجان، خاکِ فراموش‌خانه"

جرجان، کهن‌دیارِ دل‌آزارِ بادها

گم کرده در غبار، خودش را به یادها

بر دامنِ تو قصه چو باران فروچکید

اما نماند قطره‌ای از آن به‌زادها

گفتی زمانه پیر شد و کوچه‌ها شکست

دیگر گذر نکرد کسی از معبرِ صداها

آدم‌به‌ظاهر آشنا، بی‌وفاتر است

از موجهای تیرهٔ افتاده بر رَواها

یک عمر خون دل بخوری از جداییشان

آنها که ریشه می‌بُرند از گلِ رُباها

ای شهرِ بی‌قرین، به خدا بی‌نصیب ماند

آنکس که تو به یادش آیی در دعاها

روزی دوباره بر سرِ نامت شکوفه‌زن

بر باد می‌رود که نمانَد غم از چراها

+++

حجت بقایی_ جرجان(گنبدکاووس) آذر ۱۴۰۴

نقد و تحلیل ترانهٔ «قایی، سوارانِ بی‌نام»

روزنوشتهای مشاور تحقیق و توسعه: نشریهٔ الکترونیکی کتاب — بخش نقد ادبی// ترانهٔ «قایی، سوارانِ بی‌نام» سروده حجت بقایی یکی از نمونه‌های قابل‌توجه در حوزهٔ شعر حماسی معاصر است؛ متنی که می‌کوشد با بهره‌گیری از زبان تصویری، لحن رزمی و ارجاعات تاریخی، نقش ایل قایی را در حافظهٔ فرهنگی ایران بازخوانی کند.

۱. فضا و تم حماسی؛ ورود به جهان اسطوره: ترانه از نخستین سطر با تصاویری چون «باد شمال» و «سایهٔ مردان ایل کهن» جهانی اسطوره‌گون می‌سازد. حرکت، کوچ، عبور و رزم، عناصر ثابت این فضا هستند. شاعر در خلق «حس حماسه» موفق است، زیرا این لحن تا پایان اثر بدون افت ادامه می‌یابد.

۲. ساختار روایی؛ از پراکندگی تا انسجام: شاعر روایت خطی ارائه نمی‌دهد؛ در عوض، پاره‌روایتهای تاریخی و جغرافیایی از خراسان تا آناتولی را کنار هم می‌چیند.

این گسترهٔ پهناور، هم به اثر بُعد تاریخی می‌دهد و هم مخاطب را به لمس سفری طولانی در لایه‌های تاریخ دعوت می‌کند.

با این حال، اگر خواننده آشنایی کافی با دوره‌های اشاره‌شده نداشته باشد، ممکن است دچار گسست در پیگیری روایت شود.

بقایی در محور «سواران بی‌نام» این پراکندگی را مهار کرده و شالودهٔ معنایی اثر را شکل می‌دهد.

۳. زبان و موسیقی؛ میان کلاسیک و حماسهٔ نو: ترانه در مرز میان بیان کلاسیک و زبان حماسی نو حرکت می‌کند. ترکیبات خوش‌آهنگی چون «سواران طوفان و آهن» و «تندر بی‌پروا» موسیقی درونی اثر را تقویت می‌کنند. قافیه‌های پنهان نیز ریتمی معنایی ایجاد کرده‌اند.

در بخشهایی محدود، انباشت واژگان حماسی زبان را به مرز گزارشی‌بودن نزدیک می‌کند؛ جایی که تصویرپردازی می‌توانست برجسته‌تر باشد.

۴. پیام و مضمون؛ ستایش نام‌آوران گمنام: هستهٔ معنایی اثر، ستایش نیروی تاریخی ایل قایی است؛ نه از منظر قدرت، بلکه از زاویهٔ ایثار و فداکاری. شاعر تلاش دارد نقش فراموش‌شدهٔ آنان را در شکل‌گیری امنیت و آرامش امروز ایران برجسته کند.

این تغییر زاویهٔ نگاه تمرکز بر «بی‌نام‌ها» به‌جای فاتحان ارزش ادبی و اخلاقی اثر را افزایش می‌دهد.

۵. نمادپردازی؛ اسطوره در بستر تاریخ: ترانه از نمادهای آشنای فرهنگ حماسی ایرانی بهره می‌گیرد:

اسب به‌عنوان نماد رزم و آزادی، باد به‌عنوان حامل پیامهای دور، سپند به‌عنوان نشانهٔ پاکی، و آتش نهان که بر قدرت نهفتهٔ تاریخ دلالت دارد.

این نمادها موجب شده‌اند متن در سطحی فراتر از تاریخ‌نگاری، به قلمروی اسطوره قدم بگذارد.

۶. لایهٔ هویتی و فرهنگی: ارجاع به ایل قایی که روایتهای گوناگونی دربارهٔ منشأ تاریخی آن وجود دارد، در این اثر نه از منظر قوم‌نگارانه، بلکه از منظر هویت ملی انجام می‌شود. شاعر عمداً وارد مباحث اختلافی نمی‌شود و وحدت معنایی اثر را در نگاه «ایرانی» به این ایل جستجو می‌کند.

۷. نقاط قوت؛ تصویرسازی پرقدرت و هماهنگ با فضای حماسی:

_ انسجام لحن و حرکت روایی

_ مضمون ارزشمند: توجه به نقش گمنامان تاریخ

_ گستردگی جغرافیایی که به اثر بُعد حماسی، تاریخی می‌دهد

_ پایان‌بندی درخشان و ماندگار

۸. بخش‌های قابل بهبود: برخی سطرها به دلیل تراکم واژگان رزمی، زبان را به سمت بیانی گزارشی برده‌اند.

ارجاعات متعدد تاریخی و جغرافیایی برای برخی مخاطبان ممکن است نیازمند توضیح تکمیلی باشد.

افزودن یک محور عاطفی یا یک راوی امروز می‌توانست ارتباط احساسی اثر را پررنگ‌تر کند.

در مجموع می توان گفت: «قایی، سوارانِ بی‌نام» ترانه‌ای است متکی بر زبان حماسی، تصویرسازی عمیق و نگاهی ملی. شاعر با تأکید بر قهرمانان بی‌نام و نقش آنان در حافظهٔ تاریخی ایران، اثری خلق کرده که هم در لحن و هم در پیام یک‌پارچه و تأثیرگذار است.

اگرچه برخی بخشها نیازمند پالایش تصویریند، اما در مجموع، این اثر نمونه‌ای موفق از حماسه‌سرایی در شعر و ترانهٔ معاصر به‌شمار می‌رود.

+++

#ترانه_فارسی

#قوم_قایی

#قوم_کایی

#نقد_ترانه

#حجت_بقایی

#شعر_نو

#نماد_ایرانی

#قایی_سواران_بی_نام